W Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przedsiębiorcy mogą sprawdzić czy podmiot znajduje się w wykazie (tzw. białej liście VAT) na wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany.

Stan prawny od 1 września 2019

Uwaga! Do 31 grudnia 2019 r. korzystanie z wykazu jest fakultatywne i nie rodzi konsekwencji.

Wspomniana biała lista VAT zawiera takie informacje jak:

  • nazwę firmy lub imię i nazwisko,
  • NIP,
  • status w VAT z możliwością weryfikacji na konkretny dzień,
  • REGON,
  • numer w KRS,
  • adres firmy,
  • numer rachunku rozliczeniowego oraz imiennego rachunku w SKOK,
  • podstawę prawną odpowiednio odmowy rejestracji, wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT.

W teorii korzystanie z wykazu znacznie usprawni proces wyszukiwania danych o innych podmiotach gospodarczych.

Weryfikacja formalna kontrahenta jest jedną z podstawowych przesłanek branych pod uwagę przy ocenie dochowania należytej staranności przez podatników, którzy sami nie popełnili oszustwa lub nie mieli świadomości, że dana transakcja służy oszustwu.

Stan prawny od 1 stycznia 2020

Od 1 stycznia 2020 r. podatnicy będą mieli obowiązek zapłaty faktury o wartości powyżej 15.000 zł wystawionej przez czynnego podatnika VAT  na rachunek zamieszczony na białej liście. Należy pamiętać, że nie będzie przy tym miała znaczenia liczba transakcji, na jaką  płatność wynikająca z jednej faktury zostanie podzielona.

Jeżeli przedsiębiorca nie wywiąże się z ww. obowiązku, nie będzie miał prawa do zaliczenia wydatku (powyżej 15 tys. zł) do kosztów uzyskania przychodów, jak również poniesie odpowiedzialność solidarną za zaległości sprzedawcy w podatku VAT.

Może uniknąć tych konsekwencji, jeżeli poinformuje urząd skarbowy w ciągu 3 dni o numerze rachunku spoza wykazu, na który zlecił przelew.

Kolejnym wyłączeniem odpowiedzialności solidarnej będzie sytuacja, w której pomimo wykonania przelewu na numer rachunku bankowego nieujętego na białej liście podatników, zastosowany zostanie mechanizm podzielonej płatności. Uniknięcie odpowiedzialności solidarnej w tym przypadku jest uzasadnione tym, że zapłata należności dokonana w trybie split payment zabezpiecza budżet państwa przed ryzykiem nieodprowadzenia podatku VAT przez dostawcę.

Przedsiębiorcy będą też musieli mieć na uwadze, że biała lista nie będzie uwzględniać rachunków prywatnych tj. ROR. Zatem podatnik za każdym razem, gdy będzie płacił na rachunek prywatny sprzedawcy, a wartość transakcji będzie równa lub większa 15 tys. zł będzie zobowiązany do złożenia zawiadomienia w urzędzie skarbowym sprzedawcy w celu uniknięcia sankcji.

FAQ

Co zrobić gdy w wykazie nie ma kontrahenta, z którym chcę zawrzeć transakcję?

W pierwszej kolejności należy  zweryfikować, czy kontrahent nie jest zwolniony z VAT przedmiotowo lub podmiotowo.

Jeżeli powyższe czynności nie rozwieją wątpliwości, należy zwrócić się z wnioskiem do naczelnika urzędu skarbowego o potwierdzenie, czy kontrahent jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.

Jak udowodnić przeprowadzenie weryfikacji lub dokonanie transakcji na właściwy rachunek?

Aby udowodnić weryfikację kontrahenta należy wygenerować plik pdf zawierający informację o sprawdzaniu wykazu w konkretnym dniu na wybrany dzień i zachować go w formie elektronicznej (np. zrobić zrzut ekranu) lub wydrukować.

Weryfikacja negatywna – konsekwencje  

Negatywna weryfikacja podmiotu w wykazie podatników VAT powinna być również zachowana w celach dowodowych. Ponadto w zależności od celu weryfikacji (dochowanie należytej staranności czy też umożliwienie zaliczenia wydatków  do kosztów uzyskania przychodów dokonanej płatności) należy też wystąpić o potwierdzenie do naczelnika urzędu skarbowego, że podmiot jest podatnikiem VAT czynnym lub zwolnionym lub przedstawić zawiadomienie o zleceniu płatności na rachunek nieujawniony w wykazie na dzień dokonywania zlecenia.

Jak często dane w wykazie są aktualizowane i przez kogo?

Wykaz jest aktualizowany przez szefa KAS raz na dobę, w każdy dzień roboczy.

autor: Maria Baranowska

Asystent doradcy podatkowego

Zamknij menu