Etyka sztucznej inteligencji

Sztuczną inteligencją nazywamy struktury w postaci urządzeń lub/i oprogramowania zdolnego do wykonywania zadań w imieniu ludzi w sposób autonomiczny bez ich bezpośredniej kontroli. Dodatkowo struktury te mogą posiadać zdolność uczenia się i dostosowywania się do otoczenia. Mówiąc o sztucznej inteligencji możemy zatem mówić wyłącznie o oprogramowaniu lub o połączeniu hardware i software chociażby w postaci „inteligentnego” pojazdu. 

Wdrażając założenia Rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie przepisów prawa cywilnego dotyczących robotyki, Komisja Europejska opracowała zbiór zasad etycznych dla projektowania i komercjalizacji SI. 

W opinii Komisji Europejskiej opracowanie zasad etycznych dotyczących sztucznej inteligencji było niezbędnym krokiem ku budowaniu zaufania do sztucznej inteligencji, z uwagi na wątpliwości natury prawnej i etycznej pojawiające się w związku z wykorzystaniem tej technologii. 

Źródłem inspiracji przy tworzeniu ram etycznych dla SI były prawa podstawowe skodyfikowane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w prawie międzynarodowym dotyczącym praw człowieka. Na ich podstawie sformułowano imperatywy etyczne skierowane do specjalistów w dziedzinie SI. 

Zasady te to:  

  • poszanowanie autonomii człowieka,  
  • zapobieganie szkodom,
  • sprawiedliwość,  
  • możliwość wyjaśnienia. 

Systemy SI nie powinny bezpodstawnie podporządkowywać, przymuszać, oszukiwać, kształtować lub kontrolować ludzi ani nimi manipulować. Systemy SI powinny natomiast mieć na celu zwiększenie, uzupełnienie i wzmocnienie zdolności poznawczych, społecznych i kulturowych człowieka. Systemy SI nie powinny powodować ani powiększać szkody, ani w inny sposób wywierać niekorzystnego wpływu na człowieka. 

Opracowywanie, wdrażanie i wykorzystywanie systemów SI musi przebiegać w sposób sprawiedliwy. Ponadto korzystanie z systemów SI nigdy nie powinno prowadzić do oszukiwania użytkowników końcowych ani zagrażać ich wolności wyboru. 

Możliwość wyjaśnienia ma kluczowe znaczenie dla budowania i utrzymania zaufania użytkowników do systemów SI. Zasada ta oznacza, że procesy muszą być przejrzyste, możliwości i cele systemów SI otwarcie komunikowane, a decyzje w jak największym stopniu możliwe do wyjaśnienia osobom, na które mają one bezpośredni i pośredni wpływ.

Innovations Tax & Legal Care

Autorzy:

Magdalena Raniszewska – radca prawny

Karolina Gałka – aplikant radcowski

Zamknij menu