JAK SIĘ ZACHOWAĆ, CZYLI SAVOIR – VIVRE NALEŻYTEJ STARANNOŚCI

Po zakrojonych na szeroką skalę konsultacjach społecznych Ministerstwo Finansów opublikowało swego rodzaju wytyczne postępowania dla podatników, którzy dążą do minimalizowania ryzyk podatkowych w podatku VAT poprzez dochowanie tzw. Należytej Staranności.

Należyta Staranność została przedstawiona w formie dokumentu pn. „Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych” (dalej: Metodyka).

Jest skierowana do nabywców towarów w obrocie krajowym, którzy nie mieli świadomości, iż transakcja, w wyniku której nabyli towar, służy oszustwu w zakresie VAT i co ważne, sami nie dokonali takiego oszustwa.

Jest to swego rodzaju „drogowskaz” dla przedsiębiorców wskazujący działania, których podjęcie przez podatnika zwiększa prawdopodobieństwo dochowania przez niego należytej staranności i otrzymania zwrotu VAT. Wskazuje najważniejsze okoliczności, które będą brać pod uwagę urzędnicy skarbowi w ocenie działalności przedsiębiorców przy rozliczeniach VAT. Podjęcie przez podatnika działań wskazanych w Metodyce istotnie zwiększa prawdopodobieństwo dochowania przez niego należytej staranności i otrzymania zwrotu VAT.

Jak zatem dochować należytej staranności?

W formie przykładów Ministerstwo wskazało czynności, których dokonanie pozwoli na uniknięcie przykrych sankcji w zakresie podatku VAT. Wytyczne uzależnione są od etapu współpracy z kontrahentem – zdecydowanie więcej formalności dotyczy momentu rozpoczęcia współpracy z nowym podmiotem. Jednakże jej kontynuacja nie zwalnia podatników z czujności. Metodyka zawiera przykłady zachowań i sytuacji jakie mogą przydarzyć się w obrocie gospodarczym.

Co powinno wzbudzić wątpliwość?

  • zmiana – bez ekonomicznego uzasadnienia – dotychczasowych zasad współpracy z kontrahentem,
  • propozycja zawarcia transakcji bez ryzyka gospodarczego,
  • wymagana płatność gotówkowa albo obniżenie ceny w przypadku płatności gotówką (albo cesji wierzytelności) – w przypadku, gdy wartość transakcji przekracza 15 tys. zł,
  • żądanie zapłaty za towar na dwa odrębne rachunki bankowe (nie dotyczy to mechanizmu podzielonej płatności), rachunek podmiotu trzeciego lub rachunek zagraniczny,
  • cena towaru oferowanego przez kontrahenta znacząco odbiega od ceny rynkowej lub oferowane towary należą do innej branży niż ta, w której działa kontrahent i które dotychczas były nabywane – bez ekonomicznego uzasadnienia,
  • wymagany przez kontrahenta termin płatności za towar jest krótszy niż standardowy termin płatności – również bez ekonomicznego uzasadnienia,
  • propozycja zawarcia transakcji na warunkach znacznie odbiegających od tych, które uznawane są w danej branży za gwarantujące bezpieczeństwo obrotu,
  • kontrahent dostarcza towary niezgodne z wymaganiami jakościowymi określonymi w prawie,
  • transakcja nie jest udokumentowana umową pisemną (w tym w formie elektronicznej), zamówieniem lub innym potwierdzeniem warunków transakcji,
  • w dotychczasowych transakcjach kontrahent bez uzasadnienia zmienia sposób transportu towaru (np. towar miał być dostarczony z Polski, a jest przewożony z terytorium innego państwa).

Uznaje się, że Podatnik dochował należytej staranności jeżeli zapłata dostawcy towaru nastąpiła przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności (MPP), obowiązującego od 1 lipca 2018 r., oraz pozytywnie zweryfikowane zostały przesłanki formalne i nie zaszły INNE okoliczności, które jednoznacznie mogłyby wskazywać na brak dochowania należytej staranności.

Warto pamiętać, iż co do zasady płatność z zastosowaniem MPP zwalnia z:

  • odpowiedzialności solidarnej,
  • ryzyka nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT,

do wysokości kwoty, która odpowiada kwocie podatku wynikającej z otrzymanej faktury.

Wyłączenie odpowiedzialności nie nastąpi, jeśli faktura:

  • została wystawiona przez podmiot nieistniejący,
  • stwierdza czynności, które nie nastąpiły,
  • podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością,
  • potwierdza czynności prawne sprzeczne z ustawą albo mające na celu jej obejście, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a także takie, w przypadku których oświadczenie woli zostało złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.

W celu minimalizacji ryzyka w zakresie możliwości zakwestionowania odliczenia podatku VAT sugerujemy podatnikom każdej wielkości opracowanie, na podstawie wydanej Metodyki – procedur postępowania, a także przeszkolenie osób odpowiedzialnych za zamówienia, wystawianie faktur i kontakty z kontrahentami.

Stosowanie wytycznych powinno być również podparte okresową weryfikacją, kontrolą, czy rzeczywiście w ślad za procedurą idzie rzeczywiste działanie.

Kancelaria RBR Rychter Borawski Raniszewska oferuje wsparcie, zarówno na etapie projektowania procedur, ich wdrażania (również w formie szkoleń) a także audytu ich stosowania.

Zapraszamy do kontaktu!

autor: Krolina Rychter

Doradca podatkowy

Zamknij menu