Naczelnicy Urzędów Skarbowych, działając jako organy egzekucyjne, wciąż naliczają horrendalne opłaty

Mimo, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, wyraźnie orzekł, że organy egzekucyjne nie powinny pobierać kwot kosztów egzekucyjnych nieadekwatnych do nakładu pracy, to organy te w dalszym ciągu je naliczają i egzekwują. Zobowiązani, nieświadomi zaistniałego stanu prawnego, wciąż koszty te ponoszą.

W przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W punkcie 2 orzeczenia TK stwierdził, że art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W punkcie 3 wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazał tym samym, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Ministerstwo Finansów tuż po ogłoszeniu uzasadnienia do wyroku Trybunału Konstytucyjnego podkreśliło, że potrzebna jest zmiana przepisów. Zastanawiające jest to, iż od dnia jego wydania upłynęły ponad 3 lata, a przepisy nadal nie zostały zmienione.

Mimo powyższego stanu prawnego, organy egzekucyjne nadal, tak jak wcześniej, stosują zakwestionowane przepisy, bo ich zdaniem wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów. Dodatkowo organy te zaczęły w swoich rozstrzygnięciach w zakresie wysokości kosztów egzekucyjnych przyjmować za punkt odniesienia, przy określaniu kosztów za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, regulacje dotyczące wysokości kosztów przy egzekucji z nieruchomości. Nie podają one jakie koszty (wydatki) organ egzekucyjny poniósł w powiązaniu z konkretnymi czynnościami w postępowaniu egzekucyjnym i jaki nakład pracy organu egzekucyjnego legł u podstaw ustalania wysokości kosztów egzekucyjnych.

Moim zdaniem, taki sposób działania organów egzekucyjnych nie znajduje żadnego uzasadnienia ani logicznego, ani racjonalnego, a tym bardziej prawnego.

Warto podkreślić, że z obecnie kształtującego się orzecznictwa sądowego (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2019r., sygn. akt II FSK 2576/18) wynika, iż skoro niezgodne z Konstytucją jest pominięcie w art. 64 § 1 pkt 4 i w art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji maksymalnej wysokości opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej czy maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, to należy przyjąć, iż stosowanie tych przepisów w zgodzie z Konstytucją, wymaga zrezygnowania z pobierania tych opłat. W przeciwnym wypadku ich maksymalna wysokość będzie niejednolicie ustalana przy każdorazowym pobieraniu opłaty, z pominięciem zobiektywizowanych kryteriów i w konsekwencji naruszających wskazane w wyroku Trybunału wzorce konstytucyjne.

Zdaje się, że w takiej sytuacji Zobowiązanym, którzy chcą odzyskać pobrane w taki sposób koszty egzekucyjne, nie pozostaje nic innego, jak wszcząć procedurę ich określania, a następnie iść do sądu administracyjnego.

#TaxProceedingsSupport

  Autor: Adam Borawski

Doradca Podatkowy

Zamknij menu