NOWELIZACJA KKS – PRZEGLĄD ZMIAN

Niedawno na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt rozległych zmian Kodeksu karnego skarbowego, który wywołuje coraz więcej negatywnych odczuć. Niewątpliwie celem planowanej nowelizacji jest zaostrzenie odpowiedzialności karnej za przestępstwa, bądź wykroczenia skarbowe oraz zminimalizowanie tzw. szarej strefy podatkowej. W merytorycznym uzasadnieniu planowanych zmian Rząd wskazuje, iż od 2017r. do budżetu wpłynęło 15 mld zł więcej z tytułu zaległości podatkowych, a mimo to w dalszym ciągu należy uzyskać zwiększoną skuteczność płacenia opłat publicznoprawnych, które są źródłem finansów budżetu Państwa.

Wyższe kary

W temacie zmian przepisów karnych skarbowych w pierwszej kolejności należy wskazać,
iż  zwiększeniu ulegną kwoty kar, które wymiar sprawiedliwości będzie mógł nałożyć. Wynika to z dostosowania przepisów do obecnych stawek minimalnych wynagrodzeń. Mało kto ma świadomość, iż wysokość ustawowych kar, bądź stawek dziennych, obliczane są na podstawie minimalnego wynagrodzenia.

Czynny żal

Kolejną z bardziej kontrowersyjnych zmian jest ograniczenie skuteczności instytucji czynnego żalu, która przez wiele lat umożliwiała podatnikom uniknięcie negatywnych konsekwencji związanych z popełnieniem czynu zabronionego. Dotychczasowo podatnik miał możliwość skorzystania z przedmiotowego przepisu do momentu rozpoczęcia czynności służbowych przez organ ściągania. Projekt natomiast zapowiada, iż czynny żal staje się bezskuteczny po rozpoczęciu czynności przez organ, bez doprecyzowania jego rodzaju, co poszerza krąg podmiotów, których działanie może uczynić czynny żal za nieskuteczny.

Przestępstwa i wykroczenia skarbowe popełniane za granicą

Zmiany mają również zajść w zakresie ponoszenia odpowiedzialności za przestępstwa wymienione w Rozdziale 7 pt. „Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami.”. Dotychczas za naruszenie przepisów za granicą podmiot odpowiadał w sytuacji wykrycia przestępstwa przez polskie organy podatkowe lub lokalne polskie organy podatkowe. Planowana nowelizacja będzie pozwalać na pociągnięcie do odpowiedzialności również w sytuacji, gdy zostaną ujawnione w toku czynności kontrolnych przez zagraniczne organy uprawnione na mocy umów międzynarodowych.

Nowe przestępstwa skarbowe

Dodatkowo planowane jest wprowadzenie nowych rodzajów przestępstw skarbowych. Zgodnie z zapowiedziami penalizowane mają być wszelkie czynności dotyczące przerobionych lub podrobionych znaków akcyzy, np. posiadanie czy przewożenie. Karana będzie także pomoc w postaci udostępniania nieruchomości czy środków umożliwiających prowadzenie lub urządzanie nielegalnych gier hazardowych. Z karą spotka się także osoba, która będzie swoim zachowaniem utrudniać czynności służbowe w trakcie kontroli wszelkiego rodzaju maszyn hazardowych.  Dotychczasowo osoby umożliwiające prowadzenie nielegalnych gier czuły się bezkarne, gdyż samo udostępnienie lokalu nie było traktowane jako naruszenie prawa. Celem zmiany jest pociągnięcie do odpowiedzialności każdej osoby, która choćby w minimalnym stopniu umożliwiła łamanie przepisów.

Poza nowymi przestępstwami zaostrzony zostaje również wymiar kary za czyn uregulowany w art. 69b oraz art. 69c, czyli dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia wyrobów akcyzowych wbrew obowiązującym przepisom oraz przemieszczanie wyrobów akcyzowych pomiędzy Państwami Członkowskimi i jednoczesny brak uproszczonego dokumentu lub wydruku e-AD.

Zmianie uległa również kwalifikacja czynu niezgłoszenia przewozu do kraju lub wywozu z kraju wartości dewizowych lub innych krajowych środków płatniczych albo podanie nieprawdziwych informacji w zgłoszeniu. Obecnie naruszenie przepisów prawa w tym zakresie kwalifikowane jest jako wykroczenie skarbowe. Zgodnie z zaproponowanymi zmianami,
w sytuacji gdy niezgłoszona wartość dewiz przekracza małą wartość – sprawca będzie odpowiadał za popełnienie przestępstwa skarbowego. Natomiast w wartości do małej wartości lub mniej w dalszym ciągu kwalifikowany będzie jako wykroczenie. Kwota niezadeklarowanych wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych, rozdzielająca kwalifikację czynu jako przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe, została wyznaczona z uwzględnieniem średniej kwoty wartości dewizowych deklarowanych
w pojedynczym zgłoszeniu, która w ubiegłych latach wyniosła w przybliżeniu 48 000 euro dla deklaracji wywozu środków z terenu UE oraz 34 000 euro dla deklaracji wwozu środków na teren Unii Europejskiej.

Nowe zasady przedłużenia okresu przedawnienia

Dotychczasowo przerwanie terminu miało miejsce w sytuacji wszczęcia postępowania karnego „w sprawie”. Ustawodawca biorąc przykład z przepisów Kodeksu karnego planuje zmienić pojęcie na wszczęcia postępowania „wobec osoby”.

Zakaz prowadzenia określonej działalności

Rozszerzeniu ma ulec również katalog przypadków, w których wymiar sprawiedliwości będzie mógł orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności. Możliwość takiego wyroku zajdzie w przypadku:

  • nierzetelnego wystawienia faktury lub rachunku lub posługiwanie się takim dokumentem;
  • uporczywego niewpłacania podatku w terminie, a kwota niewypłaconego zobowiązania przekracza pięćdziesięciokrotność minimalnego wynagrodzenia;
  • posiadanie, przechowywanie, przewożenie, przesyłanie lub przenoszenie podrobionego albo przerobionego znaku akcyzy lub upoważnienia do odbioru banderol.

Zakaz prowadzenia działalności będzie mógł być orzeknięty, niezależnie od wysokości kary grzywny czy innych kar.

Pouczenie przed przesłuchaniem

Ustawodawca chce wprowadzić również artykuł, który precyzyjnie wskazuje jakie podmioty muszą zostać pouczone przed czynnością ich pierwszego przesłuchania w zakresie ich uprawnień oraz obowiązków. W katalogu wymieniona zostaje osoba podejrzanego, podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej, interwenient oraz podmiot, który uzyskał korzyść majątkową.

Innymi planowanymi zmianami są:

  1. Wprowadzenie możliwości nałożenia przez sąd na podmiot odpowiedzialny posiłkowo obowiązku zwrotu uzyskanych korzyści majątkowych lub, gdy nie jest to możliwe, to równowartości tych korzyści;
  2. Rozszerzenie możliwości zastosowania instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności oraz instytucji skazania bez rozprawy;
  3. Poszerzenie katalogu sytuacji, w których obowiązkowo po wyroku przepadku rzeczy należy ją zniszczyć;
  4. Usunięcie art. 44 §2, który ustala, iż karalność przestępstwa skarbowego polegające na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej ustaje, gdy nastąpiło przedawnienie przedmiotowej należności;
  5. Poszerzenie katalogu sytuacji, w których wymiar sprawiedliwości będzie mógł orzec
    o przepadku towarów zakazanych lub towarów objętych ograniczeniami, także w sytuacji nieumyślnego popełnienia czynu zabronionego;
  6. Podwyższenie kary grzywny za uporczywe nieopłacanie podatku, z kwoty dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia do 720 stawek dziennych. Taka zmiana doprowadza również do zmiany kwalifikacji czynu.
  7. Wprowadzenie nowego trybu polegającego na wyzbyciu się praw własności do skonfiskowanych rzeczy.

Powyższe zmiany nie są pewną treścią. Obecnie projekt znajduje się na etapie opiniowania, jednak na bieżąco śledzimy rozwój sytuacji. Nie ma również pewności czy dojdzie do nowelizacji, a jeśli dojdzie to w jakiej formie. Będziemy na bieżąco Państwa informować.

Autor:

Paulina Ciesielska – Starszy Konsultant Podatkowy

Zamknij menu