Poręczenie za poręczenie – brzmi znajomo? Pamiętaj o cenach transferowych – wyrok NSA z 12 sierpnia 2026 r.
Poręczenia w grupach kapitałowych
To transakcja finansowa, która występuje pomiędzy podmiotami powiązanymi bardzo często – i tak samo często zainteresowane są nimi organy podatkowe. Niejednokrotnie też dochodzi do uznania ich za nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie. Co ważne i należy o tym pamiętać – nawet jeżeli nie występuje obowiązek podatkowy to transakcja musi mieć charakter rynkowy i być zgodna z zasadą ceny rynkowej.
Niby oczywiste a jednak niejednokrotnie „zapomina się” o weryfikacji niniejszych kwestii. Zdarza się podejście – ja Ci dałem poręczenie, Ty mi dałeś poręczenie – jesteśmy kwita.
Na ten temat wypowiedział się w ostatnim czasie NSA.
Tło sprawy
W sprawie chodziło o aż 14,4 mln zł dopłaty CIT, bowiem organ uznał, że spółki powiązane udzielając sobie wzajemnie poręczeń nie robiły tego w sposób ekwiwalentny i świadczenie miało charakter jednostronny, z czym oczywiście nie zgodził się podatnik. Wskazał, że stanowiły one ekwiwalent analogicznych zabezpieczeń udzielonych przez ich spółkę spółce powiązanej. Zwrócili również uwagę, że organ podatkowy powinien uwzględnić nie tylko nominalną wartość zabezpieczonych zobowiązań, ale również charakter i cel transakcji oraz czas, przez jaki obowiązywały te zabezpieczenia.
Co na to sąd?
WSA w Rzeszowie się z tym zgodził, ale NSA ( sygn. akt II FSK 1433/23) już nie. Wskazał, że o ekwiwalentności wzajemnych poręczeń decyduje przede wszystkim ich obiektywna, rynkowa wartość, którą należy ustalać zgodnie z wytycznymi art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o CIT. Sąd podkreślił, że choć przepisy podatkowe nakazują uwzględniać przy wycenie świadczeń m.in. czas trwania usługi, to sam okres obowiązywania zabezpieczenia nie może być traktowany jako czynnik przesądzający o równoważności transakcji. W praktyce oznacza to, że ocena wzajemnych świadczeń musi opierać się na obiektywnej wartości faktycznie udzielonych gwarancji, a przedsiębiorcy nie mogą kompensować różnic w wysokości zabezpieczanych kwot poprzez proste wydłużenie terminu obowiązywania jednego z poręczeń.
Co jest więc kluczowe w ramach weryfikacji takich transakcji?
Punktem wyjścia do prawidłowej weryfikacji wewnątrzgrupowych poręczeń jest dokładne określenie faktycznego charakteru i zakresu realizowanego zabezpieczenia. Kompleksowe badanie takich transakcji wymaga uwzględnienia całokształtu relacji ekonomicznych pomiędzy podmiotami, w tym zidentyfikowania rzeczywistej korzyści ekonomicznej, wykraczającej poza samo bierne wsparcie wynikające z przynależności do grupy kapitałowej. Niezbędna jest również weryfikacja występowania poręczeń wzajemnych lub obecności wielu poręczycieli, a także szczegółowa analiza wszelkich umów regulujących warunki finansowania.
Co możemy dla Ciebie zrobić?
- zweryfikować występujące u Ciebie poręczenia;
- przygotować odpowiednią dokumentację w przypadku planowanych poręczeń;
- sporządzić dokumentację cen transferowych;
- przygotować defence file;
- ocenić Twoje obowiązki.
