Usługi pośrednictwa na gruncie podatku u źródła (WHT)
Kwestia opodatkowania usług nabywanych od zagranicznych kontrahentów od lat budzi sporo kontrowersji, a polskie przepisy nierzadko stają się dla przedsiębiorców źródłem poważnych ryzyk. Jednym z najbardziej problematycznych zagadnień jest kwalifikacja wynagrodzenia wypłacanego zagranicznym pośrednikom handlowym na gruncie podatku u źródła (WHT).
Najnowszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 lipca 2026 r. (sygn. I SA/Po 763/26) rzuca na ten problem nowe, bardzo korzystne dla podatników światło.
Oś sporu: czy pośrednictwo to faktycznie doradztwo?
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, opodatkowaniu 20-procentowym ryczałtem podlegają m.in. usługi doradcze, badanie rynku, usługi reklamowe oraz tak zwane „świadczenia o podobnym charakterze”. Przepisy te milczą jednak na temat usług pośrednictwa handlowego.
Sednem wieloletniego sporu na linii biznes–fiskus jest to, czy usługi pośrednictwa mogą zostać sztucznie podciągnięte pod ten katalog z uwagi na zakres czynności wykonywanych przez przedstawiciela.
Istota analizowanej sprawy
Sprawa, która trafiła na wokandę poznańskiego sądu, dotyczyła polskiej spółki współpracującej z zagranicznymi przedsiębiorcami. Ich głównym zadaniem było wsparcie procesów sprzedażowych: pozyskiwanie klientów, prezentacja oferty firmy, a także identyfikowanie nowych możliwości biznesowych w danym regionie. Co istotne, pośrednicy nie posiadali uprawnień zarządczych, kontrolnych ani pełnomocnictw do samodzielnego zawierania umów w imieniu spółki. Ich rola sprowadzała się do wypracowania relacji, a wynagrodzenie często opierało się na prowizji od wygenerowanej sprzedaży.
Spółka słusznie argumentowała, że przedmiotem tej współpracy nie jest nabywanie fachowych porad czy analiz rynkowych, a sama wiedza o lokalnym rynku i prezentowanie oferty to jedynie niezbędne narzędzia do wykonania usługi głównej – czyli doprowadzenia do sprzedaży.
KIS: Przewaga elementów doradczych i badawczych
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (w interpretacji z marca 2026 r.) całkowicie odrzucił tę argumentację. Organ przyjął profiskalne stanowisko, w którym uznał, że nazwa samej usługi („pośrednictwo”) ma znaczenie drugorzędne. Według fiskusa, skoro agent identyfikuje szanse biznesowe i wykorzystuje swoją znajomość rynku, to w rzeczywistości dzieli się wiedzą, a więc doradza. Z kolei budowanie świadomości marki uznano za reklamę, a gromadzenie informacji o odbiorcach za opodatkowane badanie rynku. W konsekwencji KIS stwierdził, że wynagrodzenie takie powinno w całości podlegać pod WHT.
Stanowcze „nie” sądu dla rozszerzającej interpretacji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zostawił na stanowisku organu podatkowego suchej nitki i uchylił sporną interpretację.
Sąd ustnie podkreślił, że KIS dokonał wykładni niepełnej i bezpodstawnie rozszerzającej. Kluczowy wniosek płynący z tego rozstrzygnięcia jest jednoznaczny: przy kwalifikacji usług pośrednictwa handlowego nie można sztucznie wyodrębniać z nich pojedynczych czynności (jak np. element doradczy czy promocyjny) i na tej podstawie oceniać całości świadczenia.
Samo wskazanie, że zagraniczny przedstawiciel korzysta ze swojej wiedzy, szuka klientów czy przedstawia ofertę, w żadnym wypadku nie wystarcza do uznania, że świadczy on opodatkowane u źródła doradztwo czy badanie rynku. Należy patrzeć na dominujący, gospodarczy charakter świadczenia jako całości.
Co to oznacza dla Twojej firmy?
Wyrok WSA to doskonały sygnał dla podmiotów korzystających z usług zagranicznych agentów, jednak nie stanowi on automatycznego wyłączenia z WHT dla każdej usługi opatrzonej nazwą „pośrednictwo”.
Jeżeli chcesz chronić kapitał firmy i nie potrącać podatku u źródła, musisz zadbać o spójność działań. Zawsze kluczowa pozostaje ocena rzeczywistego celu gospodarczego współpracy. Elementy analityczne czy reklamowe mogą być uznane za nieopodatkowane czynności pomocnicze, ale tylko wtedy, gdy służą wyłącznie doprowadzeniu do konkretnej transakcji.
Niezwykle ważne jest, aby formalna umowa oraz gromadzona dokumentacja ściśle odzwierciedlały faktyczny model działania kontrahenta. Tylko w ten sposób, dysponując kompletnie autoryzowaną dokumentacją, która wykazuje sprzedażowy charakter usług, minimalizujesz ryzyko podważenia kwalifikacji wynagrodzenia przez organy skarbowe.
Co możemy dla Ciebie zrobić?
Podstawą funkcjonowania relacji międzynarodowych zawsze powinna być odpowiednio sporządzona umowa – chętnie ją dla Ciebie sporządzimy.
Jeżeli jednak już teraz posiadasz transakcje, które budzą Twoje wątpliwości na gruncie podatkowym jak i prawnym – nasze doradztwo obejmuje oba te aspekty.
