Transakcje z podmiotami powiązanymi 

Nie ma co ukrywać – transakcje realizowane pomiędzy podmiotami powiązanymi od lat budzą niemałe wątpliwości i znajdują się w centrum zainteresowania organów podatkowych. Sytuacja staje się jeszcze bardziej złożona, gdy łączymy je z ryczałtem od dochodów spółek, czyli tzw. estońskim CIT.

Pytań jest wiele, a ryzyko opodatkowania spędza sen z powiek…

Podatnik, aby postąpić prawidłowo, musi odpowiedzieć sobie na szereg pytań:

• czy wypłacana zaliczka dla podmiotu powiązanego stanowi ukryty zysk? 
• czy nasza transakcja ma rzeczywiste uzasadnienie biznesowe? 
• czy niezależny kontrahent z rynku zaakceptowałby identyczne warunki? 
• jaką dokumentację muszę posiadać, aby dowieść rynkowości naszych ustaleń? 

Dlaczego zaliczka może budzić wątpliwości? 

Zaliczka to powszechny i standardowy element rozliczeń handlowych. Pozwala zabezpieczyć zamówienie czy ciągłość łańcucha dostaw. Jeśli jednak nabywca jest na estońskim CIT, a zaliczka trafia do jego podmiotu powiązanego, pojawia się ryzyko zakwalifikowania jej jako tzw. ukryty zysk (czyli alternatywną wobec dywidendy formę przekazania korzyści ze spółki). Organ może zapytać: czy to na pewno przedpłata za konkretny towar, czy w praktyce zapewnienie grupowemu kontrahentowi darmowego finansowania? Im więcej takich ukrytych zysków, tym szybciej maleje korzyść z przejścia na ryczałt. 

Ale są pozytywne rozstrzygnięcia! 

Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14 lipca 2026 r. (0111-KDIB1-1.4010.233.2026.2.RH) potwierdza, że kilkumiesięczna zaliczka na rzecz powiązanego dostawcy może pozostać całkowicie neutralna podatkowo. 

Co uratowało podatnika? 

• zaliczka była ściśle związana z konkretnym zamówieniem i rozliczana dostawą towarów; 
• jej wysokość i termin wynikały z oficjalnego cennika; 
• analogiczny model wpłat był dostępny dla kontrahentów niepowiązanych; 
• za wcześniejszą zapłatą stały twarde, biznesowe potrzeby (zabezpieczenie dostępności towarów).  

Gdzie tu ceny transferowe?

To właśnie w tym miejscu estoński CIT spotyka się z cenami transferowymi (TP). Organ wprost zaznaczył, że rynkowość transakcji to nie tylko sucha weryfikacja kwoty wynagrodzenia czy ceny towaru. Kluczowy staje się szerszy kontekst gospodarczy – biznesowa racjonalność przyjętego modelu współpracy.  

Fiskus zbiera coraz więcej danych 

Współczesny system podatkowy opiera się na rosnącej wymianie informacji, a obszary takie jak ceny transferowe (TP) czy podatek u źródła (WHT) to miejsca, gdzie najczęściej dochodzi do kosztownych błędów. Podatek u źródła nakłada obowiązek poboru podatku od zagranicznych podmiotów z tytułu m.in. licencji, odsetek czy dywidend. Organy podatkowe niemal zawsze wzywają o dokumentację cen transferowych przy okazji badania transakcji objętych WHT, szukając spójności w deklarowanych danych. 

Jednak prawdziwą rewolucją, która ostatecznie domyka system weryfikacji, jest KSeF i JPK CIT.  

Co to oznacza w praktyce? Organy podatkowe zyskują narzędzia do pełnej, zautomatyzowanej analityki. KSeF zapewnia błyskawiczny podgląd na bieżące fakturowanie, a JPK CIT pozwala systemom IT skarbówki na automatyczne prześwietlenie każdego zapisu na kontach księgowych. Fiskus, bez wychodzenia zza biurka i wszczynania fizycznej kontroli, z łatwością wyłapie powtarzalne transakcje z podmiotami powiązanymi, prześledzi historię niezamykających się zaliczek, zweryfikuje potrącenia u źródła (WHT) i natychmiast wytypuje podejrzane konta kosztowe pod kątem ukrytych zysków w estońskim CIT. 

Wszystko to z pomocą zaawansowanych algorytmów identyfikujących ryzykowne powiązania na podstawie zagregowanych danych.  

Jakie mamy wnioski?

Kwestie poprawności podatkowej należy oceniać nie z perspektywy jednego obowiązku podatkowego a całej transakcji. Coś co może wydawać się bezpieczne z perspektywy WHT może być niezgodne z zasadą ceny rynkowej i obowiązkami w zakresie TP czy kwestiami związanymi z estońskim CIT.  

Naszym Klientom pomagamy w:  

• ocenie planowanych lub realizowanych transakcji w grupie, kompleksowo – pod kątem zarówno podatkowym (i każdego obowiązku), jak i prawnym; 

• weryfikacji spójności rozliczeń podatku u źródła z dokumentacją cen transferowych; 

• zabezpieczaniu transakcji również poprzez składanie wniosków o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych; 

• czynnościach sprawdzających czy kontrolnych; 

• tworzeniu odpowiednich schematów działania na przyszłość.