Rekompensata dla spółki komunalnej a VAT. Jaka stawka przy usługach powierzonych? 

Temat rekompensat przekazywanych przez gminy do własnych spółek komunalnych to od lat źródło sporów z fiskusem. Ostatnio wiele artykułów branżowych skupiało się przede wszystkim na sporze z fiskusem w zakresie tego, czy są to usługi opodatkowane VAT, czy też nie.  

Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (z 28 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.364.2026.2.SK), którą uzyskaliśmy dla naszego klienta przynosi jednak bardzo jasne i korzystne rozstrzygnięcie: rekompensata wypłacana w ramach umowy powierzenia podlega opodatkowaniu VAT według stawek właściwych dla poszczególnych usług, których dotyczy! 

Skąd w ogóle bierze się problem z rekompensatą? 

Wyobraźmy sobie klasyczny scenariusz: Gmina tworzy spółkę z o.o. (np. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji), której powierza zarządzanie infrastrukturą sportową – pływalniami, stadionami, halami czy aquaparkami. 

Ceny biletów wstępu czy wynajmu obiektów dla lokalnych klubów i szkół są skalkulowane na poziomie preferencyjnym (deficytowym), tak aby służyły społeczności lokalnej. Aby spółka nie popadła w długi, Gmina pokrywa powstały deficyt oraz zapewnia tzw. „rozsądny zysk” w postaci rekompensaty. 

W tym momencie pojawia się kluczowe pytanie podatkowe: Czy taka rekompensata podlega opodatkowaniu VAT, a jeśli tak – to jaką stawką?

Stanowisko Dyrektora KIS w pigułce 

Rekompensata otrzymywana od Gminy z tytułu powierzonych zadań stanowi bezpośrednie wynagrodzenie za usługi (art. 8 ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT) – w przypadku naszego klienta.  

Co jednak najważniejsze – nie stosuje się do niej automatycznie stawki podstawowej 23%! Podlega ona opodatkowaniu takimi stawkami VAT, jakie są właściwe dla konkretnych usług opłacanych z danej części rekompensaty.

Klucz do sukcesu: Wyodrębnienie w ewidencji księgowej 

Dlaczego Dyrektor KIS zgodził się na stosowanie stawki preferencyjnej (np. 8% VAT na wstęp na basen czy obiekty sportowe) do rekompensaty? Wskazał tu na jeden decydujący warunek: 

„Na podstawie prowadzonej ewidencji rachunkowej Spółka jest w stanie wyodrębnić dokładną kwotę rekompensaty przypadającą na każdą z Usług Powierzonych. W konsekwencji, jeżeli usługi te są opodatkowane według różnych stawek VAT, Spółka jest w stanie wyodrębnić wartość netto podlegającą opodatkowaniu pod konkretną stawkę VAT.” 

Dzięki takiemu podejściu rekompensata nie jest traktowana jako „ogólna dotacja do działalności”, lecz jako uzupełnienie zapłaty za konkretne świadczenia. 

Jak w praktyce wygląda rozbicie stawek VAT?

Co to oznacza dla spółek komunalnych i księgowych? 

1. Konieczność analityki w księgach: Jeśli Wasza spółka otrzymuje jedną zbiorczą przelewaną kwotę rekompensaty, nie możecie księgować jej „hurtowo”. Wdrożenie ewidencji pozwalającej na alokację kosztów i przychodów do poszczególnych usług to absolutna konieczność. 
2. Ochrona prawa do odliczenia VAT: Potwierdzenie przez KIS, że rekompensata stanowi zapłatę za opodatkowane usługi powierzone, ułatwia spółkom komunalnym pełne (lub bardzo wysokie) odliczanie VAT od wydatków inwestycyjnych i eksploatacyjnych na obiekty sportowe. 
3. Prawidłowe fakturowanie: Wystawiając fakturę na Gminę za dany okres, spółka wyszczególnia pozycje odpowiadające poszczególnym usługom i przypisuje im podatek VAT według właściwej stawki. 

Podsumowanie

Najnowsze stanowisko Dyrektora KIS to świetna wiadomość dla samorządowych spółek. Potwierdza ono, że odpowiednia konstrukcja umowy powierzenia oraz właściwe ewidencjonowanie księgowe pozwalają na stosowanie stawki podatku VAT właściwej dla usługi „rekompensowanej”. 

Co możemy dla Was zrobić?

Jeżeli macie w planach wdrożenie umowy powierzenia ze swoimi spółkami komunalnymi, zapraszamy do kontaktu. Pomożemy Wam w przygotowaniu takiej umowy oraz zabezpieczymy Wasze rozliczenia wynikające z niej.